5 signalen dat je als zorgverlener last hebt van het Florence Nightingale syndroom.

Bijgewerkt: jul 18

Al 9 jaar stond ik in de voorste rij van het legioen. Ik stond in de frontlinie van het Florence Nightingale legioen. De soldaten van de zorg. ‘Zorgverleners’ in de volksmond. Paraat en met de wapens getrokken, klaar om de patiënten te helpen. Misschien ben jij, als zorgverlener, ook wel een deel van onze squad? Je ontdekt het in deze blog...


Florence Nightingale syndroom - loopbaanbegeleiding

Wat is het Florence Nightingale syndroom?

De term komt van Florence Nightingale, de grondlegster van de moderne verpleegkunde.

Het Florence Nightingale syndroom wordt ook wel eens het helperssyndroom of het hulpverlenerssyndroom genoemd. Iemand die dit syndroom heeft, heeft een sterke drive om anderen te helpen. Ze hebben de drang om voor anderen te zorgen en mensen beter te laten voelen. Zelfs wanneer men daar niet naar gevraagd heeft. Het is een soort verslaving. Een zorgverslaving...


Wat zijn de signalen van het Florence Nightingale syndroom?

Je slooft jezelf uit voor de patiënten

Je loopt de benen van onder jouw lijf om de patiënten te helpen. Je loopt van hot naar her. Je geeft het de beste verzorging die er maar kan zijn. Je maakt hun dag door kleine dingen voor hen te doen. Je doet hun 'sokskes' aan, haalt voor hen een kannetje water, je geeft hen een extra boterham en een koffietje. Je doet meer dan het verzorgen alleen. Kortom, je houdt ervan om jouw mensen eens goed in de watten te leggen.

Door je patiënten zo goed te soigneren, heb je het soms moeilijk om je werk gedaan te krijgen.

Je wil elke patiënt de aandacht geven die hij of zij verdient. Dat maakt dat je soms achter komt te staan op jouw eigen werk. Het is soms een race tegen de klok om alles afgewerkt te krijgen tegen de volgende shift. Meestal heb je op het einde van je werkdag zoveel van jezelf gegeven, dat je pijp uit is.



Florence Nightingale syndroom - loopbaanbegeleiding

Je hebt moeite met 'neen'- zeggen

Als jouw patiënten iets vragen, kan je moeilijk 'neen' - zeggen. Je voelt je dan schuldig en dat geeft je een ongemakkelijk gevoel. 'Kan je dat nog eens voor me doen? Kan je dat nog eens aangeven?', terwijl je daar eigenlijk geen tijd voor hebt, want de rest van de gang is aan het bellen. Toch kan je geen 'neen' zeggen, het ligt niet in jouw aard. Grenzen aangeven is heel moeilijk voor jou. Ook als jouw hoofd (cfr. hoofdverpleegkundige - baas) belt om in te springen, moet je wel 'ja' zeggen, want de patiënten en de collega's rekenen op jou.

Als je dan eens echt 'neen' moet zeggen, heb je een knagend gevoel in jouw maag.

Het wrang gevoel dat je tekortschiet of dat je jouw patiënten, collega's of hoofd, teleurstelt...

Wat zullen ze wel niet van jou denken...



Florence Nightingale syndroom - loopbaanbegeleiding

Verzorgen is jouw missie

We willen allemaal deel uitmaken van een groter geheel. We willen een missie in ons leven, een doel. Typisch voor dit Florence Nightingale syndroom, is dat jouw missie het 'zorgen voor' is.

Je leeft helemaal op als de mensen content zijn of 'ne merci' zeggen. Het geeft jouw een gevoel van zingeving. Het gevoel dat je ertoe doet, dat je een verschil kan maken. De dankbaarheid van de patiënten doet jou de hele dag op wolkjes lopen.

Maar, als je op wolkjes loopt, heb je wel eens het risico om ervan te vallen. Deze missie van jou is eveneens een grote valkuil. Een diepe put waar je kan invallen. Want wat als de patiënten geen 'merci' zeggen? Wat als ze bot, ondankbaar en agressief zijn? Wat als de familie van de patiënt bot doet tegen jou? Juist, ja... Het blijft hangen en je neemt het mee naar huis. Het kan zelfs zijn dat je dit aanziet als een persoonlijk falen.

Je loopt jezelf voorbij

Wanneer je aan het zorgen bent voor jouw mensen, verlies je de tijd uit het oog. Het gaat soms zo ver, dat je jezelf voorbijloopt. Je neemt geen tijd om te eten of om naar het toilet te gaan.

Op het einde van de shift voel je pas jouw volle blaas en hoor je jouw maag knorren. Gevolg? Je komt thuis en de zak chips staat te lonken in de kast. Als je last hebt van het Florence Nightingale syndroom, vergeet je jezelf als zorgverlener vaak in het proces.



Florence Nightingale syndroom - loopbaanbegeleiding

Je blijft doorgaan.

Een typisch kenmerk van ons, zorgverleners? Wij blijven doorgaan, waar anderen stoppen.

Dat hebben we met de huidige omstandigheden weer al eens bewezen.

Als soldaten van het Florence Nightingale legioen, leggen we de wapens niet neer.

We blijven doorgaan. We doen het voor onze patiënten.

Je blijft doordoen, ondanks de tijdsdruk, ondanks het tekort aan helpende handen en een directie die amper naar je luistert. Je komt zelfs ziek werken, omdat je de dienst niet in de steek kan laten.

Als dat betekent dat je al snotterend moet gaan werken, dan is dat maar zo. Je wil niet dat er een collega voor moet opdraaien. Het zal wel gauw beter zijn met een dafalganneke.


Herken jij jezelf in de signalen hierboven? Dan kan het wel eens zijn dat je het 'vlaggen' hebt.

Het Florence Nightingale syndroom kan een talent zijn in jouw job als zorgverlener, maar een enorme valkuil voor jou als mens. Want waar ligt de grens tussen 'zorgen voor' en 'zelfzorg'?


De zorgcoach podcast

Wil je meer weten over het Florence Nightingale syndroom en wat je eraan kan doen?

Luister dan naar mijn podcastaflevering over het Florence Nightingale syndroom.

Luister nu via door hier te klikken


Vergeet bovendien jouw gratis worksheet niet te downloaden die bij deze podcast/blog hoort.

Download hem nu door hier te klikken




Wil je tips om met het Florence Nightingale syndroom aan de slag te gaan? Lees dan nu de blog

4 tips om als zorgverlener het Florence Nightingale syndroom aan te pakken